Ivar schreef: ↑02 apr 2021 12:44
Ik denk dat we daar eerlijkheidshalve nog een derde instinct aan toe kunnen voegen, die lijkt op het eerste wat je noemde maar niet zozeer betrekking heeft op "de vreemdeling" maar "iemand die doet denken aan veelvoorkomende signalementen bij Opsporing Verzocht."
Je hebt helemaal gelijk Ivar, tenminste met deze observatie
Die (behalve
''veel voorkomende signalementen bij Oopsporing Verzocht', daar had ik niet aan gedacht) stond ook in mijn
"Piekerans" maar is bij het uitkleden ervan weggevallen.
Iedereen heeft de neiging tot generaliseren en associëren. Ook dat is evolutionair zo ontwikkeld en ook dat speelt mee bij de ontmoeting. En ook de herinnering aan een vervelende gebeurtenis. “Ik ben ooit gemeen bedonderd door een marktkoopman. Ik ga nooit meer naar de markt. Allemaal bedriegers” Een volkomen normale menselijke reactie.
Ivar schreef: ↑02 apr 2021 12:44
Zogenaamd etnisch profileren is in de praktijk vooral profilering op basis van
subcultuur, niet op basis van huidskleur.
De politie gaat inderdaad af op uiterlijkheden zoals die jij noemt. Dat is wel profileren, maar heel anders dan etnisch profileren. De politie wordt erop getraind verdachte signalen te herkennen. En deze mensen lokken die aandacht –bewust of onbewust– zelf uit door hun houding, hun gedrag, hun kleding. En dan gaat de associatie werken. Je zou tegen deze mensen kunnen zeggen: “Eigen schuld dikke bult”.
Bij etnisch profileren ligt het iets anders. Hier gaat het om kenmerken die het slachtoffer niet zelf gekozen heeft: huidskleur, naam, exotische afkomst.
Uit eigen ervaring een paar minder ingrijpende voorvallen:
Ik was op school misschien niet de allerbeste leerling, maar zat met mijn cijfers toch wel ruim boven het gemiddelde van mijn klas. Maar ik was wel het enige kind dat toelatingsexamen moest doen voor de HBS. Alle anderen mochten direct doorstromen. Huidskleur, naam en afkomst waren aanleiding om mijn intelligentie te onderschatten: Etnisch profileren avant la lettre.
Na mijn beroepsopleiding: Mijn klasgenoten hadden allemaal binnen een jaar na afstuderen een vaste baan (schoolmeester). Ik werd niet eens uitgenodigd voor een proefles. Ik had weer bovengemiddeld goede cijfers plus goede referenties van mijn stagementoren maar ik strompelde twee jaar lang van invalbaantje naar invalbaantje door half Drenthe en half Groningen Uiteindelijk kreeg ik een tijdelijke benoeming die na nog een jaar tenslotte in een vaste aanstelling uitmondde.
Ten tijde van de Molukse acties (trein in Wijster, school in Bovensmilde) werd ik met mijn bescheiden Fiatje (meer dan eens) van de weg gehaald om te controleren of ik geen wapens vervoerde. Uiteraard werd mij nooit verteld waarom ik van da weg gehaald werd, maar de associatie is duidelijk.
Niet alleen ik, maar ook mijn vrouw kreeg anonieme dreigtelefoontjes (en vele jaren later, na “nine-eleven”, toen we in een heel ander deel van het land woonden, gebeurde dat weer.
En het is min of meer een vast gegeven in m’n leven: als er steeksproefgewijze controles uitgevoerd worden (verkeer, openbaar vervoer winkeluitgang e.d.) ben ik er altijd bij.
Wat ik maar wil zeggen: profileren, generaliseren en associeren op basis van kennis en ervaring doen we allemaal. Dagelijks. Dat helpt ons te anticiperen op wat er op korte termijn kan gebeuren in onze naaste omgeving. En voor de politie is het een nuttig hulpmiddelt bij het handhaven van de orde (mits met gezond verstand toegepast).
Etnisch profileren gebeurt op een andere basis, namelijk vooroordeel en “racisme” (de tussenaanhalingstekensvariant) En is vernederend en kwetsend en wat mij betreft een teken van gebrek aan professionaliteit.